امروز : چهارشنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۷ ساعت ۰۹:۲۱

گفتمان سازی رسانه ای راهی روشن ،برای آسیب شناسی معضلات اجتماعی ** سیده فریبا حسینی

آسیب های اجتماعی چون اعتیاد و طلاق در همه کشورهای جهان به عنوان دو موضوع اساسی و چالشی بزرگ در آمده است و همواره به دنبال راهکارهای کلیدی و اساسی برای کاهش آن هستند.
گفتمان سازی رسانه ای راهی روشن ،برای آسیب شناسی معضلات اجتماعی  ** سیده فریبا حسینی
چهارشنبه | ۱۳۹۷/۰۱/۱۵ - ۱۲:۲۳ |
کد خبر : ۱۲۷ |
یادداشت

در هیچ یک از کشورهای دنیا نمی توانید جامعه ای پیدا کنید که دچار آسیب اجتماعی نشده باشد، به عبارت دیگر، وقتی جامعه ای وجود دارد آسیب همراه با آن نیز وجود دارد و این تنها مختص ایران نیست، اما عوامل زیادی وجود دارد که به صورت کلی می توان به سه عامل فردی، اجتماعی و شخصیتی اشاره نمود. اما به طور دقیق تر می توان به عناصر زیر اشاره نمود:

فقر مادی و فرهنگی بیکاری ،طیف گسترده ی از تضاد طبقاتی در یک اجتماع- به عبارتی هرچه تضاد طبقاتی در یک جامعه کمتر باشد و دهک های جامعه به هم نزدیک تر باشد آن جامعه کمتر دچار آسیب می گردد. فاصله زیاد اقتصادی در یک جامعه باعث می شود افراد حس کنند از یکدیگر فاصله دارند. هر اندازه که شبکه تعاملی و ارتباط سالم کمتر شکل بگیرد در نتیجه اعتماد اجتماعی کاهش وزمینه آسیب های اجتماعی افزایش پیدا می کند.

سیستم آموزشی ناسالم و بی عدالتیهای نظام آموزشی، تضعیف نظام خانواده، در اختیار قرار ندادن فضاها و خدمات اجتماعی و رفاهی و بالاخص آموزشی مناسب به خانواده ها. دگرگونی سریع ارزشها و تغییرات سریع اجتماعی و فرهنگی و.. که مردم جامعه نتوانند سرعت تغییرات در خودشان را با سرعت تغییرات در اجتماع تنظیم کنند.

جامعه ای که هدفی را در میان مردم درونی می نماید اما وسایل دستیابی به اون هدف را در اختیار مردم قرار نمی دهد و در نتیجه جامعه تولید آسیب می کند. به عنوان مثال جامعه ای که ازدواج و ادامه نسل یکی از اهداف آن است اما در آن جامعه افراد نتوانند ازدواج کنند ودر واقع شرایط مناسب برای ازدواج وجود نداشته باشد، این امر می تواند آسیب زا باشد.

امروزه نقش اطلاع رسانی و گفتمان سازی رسانه ای از سوی رسانه های جمعی در تبیین و جهت دهی افکار عمومی بهرهیچ کس پوشیده نیست و تبیین تبعات اجتماعی از جمله طلاق، اعتیاد و مواد مخدر و بسیاری از ناهنجاری های فرهنگی و اجتماعی از محورهایی است که رسانه ها می توانند خانواده ها و جامعه را نسبت به کاهش آنها آگاه کنند.

از نظر شیوع شناسی در ایران اعتیاد در رتبه اول است، البته تراکنش اعتیاد در کشور قابل رصد نیست و آمارها متفاوت است، سپس طلاق با آمار 16.3 درصد که باید خاطر نشان کرد، 14 درصد آمار طلاق ها در ایران به خاطر اعتیاد است و در نهایت فقر و آسیب‌های اجتماعی نوپدید مثل اعتیاد به فضای مجازی، اچ‌آی‌وی و روابط فراخانوادگی نیز منجمله دیگر مشکلات هستند.

موضوعات اساسي كه امروزه چه در ابعادفرا ملي ،ملي و منطقه اي خودش را نشان داده و   مي دهد ، بحث آسيب هاي اجتماعي است .كه همين امر عمدتا بهداشت رواني كودكان ،نوجوانان و جوانان و حتي بزرگسالان را خدشه دار مي سازد .در اين راستا بديهي است كه توجه به امر پيشگيري و اجراي رفتارهاي مداخله اي جهت عدم وقوع اين آسيب ها در شرايط فعلي امري ضروري است و گفتمان سازی رسانه ای یکی از این ضروریات است که میتواند تا حد زیادی کارگشا باشد.

آگاه نمودن افراد جامعه، پايبندي به ارزشهاي اسلامي، تربيت فرزندان از دوره تحصيل، استفاده از شيوه هاي جديد تربيتي و معرفي الگو، راهكارهايي است كه میتوان از آن به عنوان كاهش آسيبهاي اجتماعي مطرح نمود.

خانواده در جامعه ایرانی جایگاه اساسی دارد و برای تحکیم آن باید تلاش کرد. یکی از موضوعاتی که کانون خانواده را پیش از تشکیل تهدید می کند اشتباه در انتخاب همسر است . همسر گزینی اینترنتی در جامعه ایران یک پدیده نوظهور تلقی می شود و این پدیده در جوامع غربی سابقه بیشتری دارد. اینترنتی شدن روابط اجتماعی در جامعه امروز ایران به طرز ناباورانه ای بیان کننده این واقعیت است که گپ و گفت ها و مراودات دوستانه در دنیای مجازی در حال تبدیل شدن به فرهنگی پذیرفته شده است.

در حالی که ازدواج از یک قداست و اهمیت ویژه ای برخوردار است. برای ایجاد یک زندگی مشترک، افراد باید با هم صحبت کنند، همدیگر را بشناسند و به تفاهم برسند اما در فضای مجازی چنین فرصت هایی وجود ندارد.

آشناهایی های بی مقدمه و فراهم کردن محیط ایجاد اینگونه روابط بارها مسیر خانواده ها را عوض کرده و بذر بی اعتمادی را میان دو زوج پراکنده کرده است و مقصر در این راه کسی جز مایی که در این برنامه ها چهارچوب برای خود تعریف نکرده ایم، نخواهیم بود. نباید برای جلوگیری از این آسیب ها دولت برخوردهای سلبی و فیلترینگ را مد نظر قرار دهد بلکه کاربران خود باید نحوه و میزان حضور در برنامه های گفتگو و اتاق های چت را مطابق با فرهنگ ملی و دینی دنبال کنند و نگذارند این برنامه ها با فرهنگ وارداتی خود عواقبی را برای فرد و خانواده به دنبال داشته باشد.

نقش رسانه‌ها در پیشگیري و کاهش آمار اعتياد ،نقشی پررنگ است زیرا با توجه به مشکلات اساسي كه در جامعه وجود دارد رسانه اگر به رسالت واقعي خود كه همان اطلاع رساني دقيق و واقعي است عمل كند مشكلات اگر به طور كامل حل نشود حداقل كاهش مي‌يابد.

معضل اعتياد و طلاق يک شبه به وجود نيامده كه يك شبه هم از بين برود بلكه بايد با برنامه ريزي آن را از بين برد و همه ما با تعامل برای ریشه کن کردن آن دست به دست هم بدهیم.

بايد نظارتي بر فضاي مجازي صورت بگيرد و روش استفاده و سواد رسانه‌اي فرهنگ سازي شود تا مردم به دنبال هر برنامه‌اي نروند.

بین مسئولين، مردم و رسانه بايد اعتماد سازي صورت بگيرد چون در مقابل هم قرار گرفتن چيزي را حل نمي‌کند و فقط جامعه آسيب مي‌بينند و گزارش عملکرد و تبليغ چيزي را حل نمي‌کند بلكه بايد همه با تعامل براي مبارزه با آسیب های جدی در جامعه مثل اعتیاد و طلاق تلاش كنيم چون همه به دنبال اين هستيم كه جواناني را تربيت كنيم كه مديران آينده كشور هستند و به دانشجويان هم مطالبه گري را ياد بدهيم تا انتظارات خود را بخواهند و در پيشرفت شهر و كشور سهيم باشند و در این میان رسانه مي‌تواند از طریق گفتمان سازی ، ارتباط بين خانواده و دوستان را تقويت کند تا با شناخت دقيق از همديگر به دنبال آسیب های اجتماعی نروند.

در دنیای امروز رسانه حرف اول را می‌زند و اگر رسانه‌های ما از سطح سواد رسانه‌ای بالایی برخوردار نباشند در مقابل تهاجمات فرهنگی دشمن پیروز نخواهیم شد.

رسانه ها ابزار عمده ای هستند که توسط آن ها مردم ساختارها و حوادث جامعه را شناسایی و تفسیر می کنند و افراد به گونه ای نقش آفرینی خود را بر اساس آن ها سامان می بخشند که در تعارض اساسی با رفتار مورد انتظار دیگر افراد جامعه قرار نگیرد.

اعتیاد به مواد مخدر و اعتیاد علاوه بر زیان‌های جدی جسمی و روحی، عوارض و مشکلات فراوان خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی نیز دارد و افزایش جرم‌های مرتبط مانند گرایش به فساداخلاقی و از هم گسیختگی خانواده ها ،سرقت، فقر و تکدی‌گری و نیز ناهنجاری‌های اخلاقی و فرهنگی از جمله آنهاست.

افزایش آمار معتادن از یک طرف و کاهش سن مصرف مواد مخدر از طرف دیگر نشان از جدی بودن این معضل در سطح جهان و کشور و از سوی دیگر و رو در روی آن معضل طلاق و پاشیدن کانون خانواده و افزایش فرزندان طلاق این امر را ضروری و واجب می کند که نهادهای مرتبط در زمینه پیشگیری و کاهش این آمار تدبیری اندیشه کنند اما یکی از مهمترین ابزارهایی که می‌تواند در پیشگیری و مقابله با این عوامل می توتاند بسیار موثر باشد به‌ کارگیری هوشمندانه و کارآمد رسانه‌های ارتباط جمعی است چون با ارتباط با رسانه می‌توان پیام‌های پیشگیری را به مخاطبان انتقال داد و مردم هم در این خصوص آگاه‌تر شوند.

سیده فریبا حسینی

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 10 حرف باشد
  • اولین نظر را شما بدهید